Over successierechten in Spanje
Recente ontwikkelingen in Nederland
Sinds Januari 2003 is het erfrecht in Nederland op een aantal punten gewijzigd ten gunste van de langstlevende partner. In Spanje geldt een afwijkende vorm van erfrecht. Uw Spaanse eigendom wordt daar na het overlijden van de erflater verdeeld over de erfgenamen volgens de Spaanse successierechtwetgeving.
Nederland heeft nog geen verdrag met Spanje ter voorkoming van dubbele belasting op het gebied van successie- en schenkingsrecht. Dit is van belang indien u in Spanje woonde op het moment van overlijden. Dan kunt u mogelijk te maken krijgen met dubbele belastingen. Indien u reeds over uw Spaanse bezittingen successiebelasting betaald hebt kunt u wél een verzoek om vermindering in Nederland indienen.
Ook als u in Spanje woont bent u niet gevrijwaard van betaling van Nederlandse successierechten. Hoewel het aangevochten wordt in Europees verband probeert de Nederlandse fiscus nog successierechten te heffen indien Nederlanders binnen 10 jaar na vertrek overlijden. Hetzelfde gebeurt indien een deel van de erfenis zich nog in Nederland bevindt of als u – na een andere nationaliteit aangenomen te hebben - binnen één jaar overlijdt.
Testamentbij bezit van Spaans onroerend goed
Bij afwezigheid van een testament kan het voor uw erfgenamen moeilijk worden om aan te tonen dat zij recht hebben op uw erfenis. Indien u Spaans onroerend goed bezit is het daarom raadzaam een testament op te laten maken dat voor de Spaanse overheid bindend is.
Er zijn hiervoor 2 mogelijkheden:
- U voegt een clausule over (de door u gewenste erfopvolging van) uw Spaans onroerend goed toe aan uw Nederlandse testament. Dit testament is ook in Spanje rechtsgeldig conform het Haags Testamentvormenverdrag 1961. Nuttig is om in dit geval een vertaling van uw Nederlandse testament bij een Spaanse notaris te deponeren.
- U laat in Spanje een testament opmaken betrekking hebbend op al uw bezittingen in Spanje. Deze is persoonsgebonden en dus niet gelijktijdig op uw partner van toepassing.
De eerste optie kan tijdrovend zijn en vereist nogal wat bureaucratische rompslomp. De tweede optie is dan ook zeker te overwegen, al moet u niet vergeten bij de notaris te laten vermelden dat uw Spaanse testament een aanvulling is op uw Nederlandse en dat het alleen betrekking heeft op uw Spaanse bezittingen.Let er ook op dat de 2 testamenten elkaar niet tegenspreken en dat zij naar elkaar verwijzen.
Heeft u in Spanje een testament dan dient dit opgenomen te zijn in het Spaanse Testamenten Register. Het is raadzaam uw Spaanse testament ook in Nederland via een notaris te laten registreren bij het Testamentenregister in Den Haag.
Erfrecht
Welk erfrecht is van toepassing? Dat van Nederland, dat van Spanje of van beide landen?
Zoals is vastgelegd in het Haags Erfrechtsverdrag 1989 staat het Nederlands Privaatrecht u toe om zelf een keuze maken: óf het land van uw nationaliteit, óf het land waar u woont. Om rechtsgeldig te zijn moet uw keuze in uw testament worden opgenomen.
Deze keuzevrijheid heeft echter slechts beperkte betekenis. Want volgens het Spaanse internationale recht wordt Spaans onroerend goed vererft volgens de Spaanse erfrechtregels. Het is dus (nog) niet mogelijk om voor wat betreft uw Spaanse onroerend goed de Nederlandse regels van erfopvolging toe te passen.
Andersom mag wél: als u in Spanje woont én u bezit de Nederlandse nationaliteit dat mag u wat Nederland betreft kiezen voor toepassing van het Spaanse erfrecht voor uw gehele binnenlandse en buitenlandse nalatenschap.
- Indien er geen keuze is gemaakt gelden de volgende principes:
- Is uw gewone verblijfsplaats in hetzelfde land als u uw nationaliteit? Dan is van dit land het erfrecht van toepassing.
Hoeveel jaar bent u (voorafgaande aan uw overlijden) woonachtig geweest in een land waarvan u niet de nationaliteit hebt. Bij meer dan 5 jaar gaat uw woonplaats boven uw nationaliteit; bij minder dan 5 jaar geldt het omgekeerde.
Indien u geen keuze hebt gemaakt en u op het moment van overlijden zowel in Spanje als in Nederland bezittingen heeft zal het erfrecht van beide landen van toepassing zijn.
Successierechten
Wie is belastingplichtig?
- iedere resident van Spanje die een erfenis ontvangt, ongeacht het land waar de
bezittingen zich bevinden
- iedere niet-resident, voor wat betreft de Spaanse bezittingen
Nationaliteit doet er dus niet toe. Alleen het wel of niet resident zijn is van belang.
Let op: De partner van de overledene wordt in Spanje gelijkgesteld met de kinderen en moet dus net zo goed successiebelasting betalen.
Cruciaal voor de heffing is:
- of de erfgenaam wel / niet in Spanje woonachtig is c.q. aldaar de gewone verblijfsplaats heeft
- de waarde van onroerende goederen en inboedel in Spanje (minus de hypotheekschuld)
- de waarde van andere vermogensbestanddelen (banksaldi, effecten, spaanse uitkeringen, aandelen in Spaanse rechtspersonen e.d.)
De hoogte van de Spaanse successierechten is afhankelijk van :
- De omvang van de erfenis (per erfgenaam) minus de vrijstellingen (zie hieronder)
- De verwantschap van de erfgenaam met de erflater
- De waarde van de Spaanse (en voor residenten ook buitenlandse) bezittingen van de erfgenaam, vóór verkrijging van de erfenis. Hierover is overigens pas vanaf € 400.000 iets verschuldigd.
| Vrijstellingen (2005) |
|
directe erfopvolgers onder 21 jaar |
€ 15.956 + € 3990 per jaar onder de 21 |
| directe erfopvolgers vanaf 21 jaar |
€ 15.956 |
| 2de/3de lijn erfopvolgers |
€ 7.993 |
Schijventarief
Het schijventarief loopt van 7,65% (bij een verkregen waarde van € 7.993) tot maximaal 34% indien de geërfde waarde per erfgenaam (ná vrijstellingen) meer is dan € 797.555. Spanje kent tot € 150.000 lagere successietarieven dan Nederland; daarboven is er weinig verschil in de tarieven.
Successieaangifte
In geval onroerend goed deel uitmaakt van de erfenis dient de erfgenaam binnen 6 maanden na overlijden van de erflater bij notariële acte een successieaangifte (“Manifestación de herencia”) te doen. Het onroerend goed mag niet worden verkocht voordat in Spanje de successierechten zijn betaald. Indien aangifte in Spanje achterwege blijft kunnen er hoge boetes volgen.
Een goede raad
Zeker als sprake is van een internationale nalatenschap is het raadzaam deskundig advies in te winnen. Dit is ook van belang indien u naar legale middelen zoekt om successierechten te verminderen b.v. door eigendom en vruchtgebruik te splitsen of door het onroerend goed in te brengen in een lokale bv.
|
