Medische zorg in Spanje

Onderstaande heeft alleen betrekking op hen die zich als resident in Spanje gaan vestigen c.q. daar al wonen. En dus niet op diegenen die minder dan 183 dagen per jaar in Spanje verblijven. Deze laatste groep zal gewoon in Nederland verzekerd zijn en voor het verblijf in Spanje een beroep doen op de buitenland dekking van de bestaande polis of een aparte reisverzekering afsluiten.

Onderstaande is niet van toepassing voor hen die in Spanje werken. Voor mensen in loondienst maar ook diegenen die een eigen bedrijf in Spanje hebben geldt dat zij verplicht verzekerd zijn bij het Spaanse ziekenfonds (de Seguridad Social) en daar in Spanje premie voor betalen.

In Spanje kan men zowel op het openbare als van het particuliere gezondheidszorgsysteem een beroep doen. Sommigen vinden het wenselijk om op beiden een beroep te doen, omdat dit het meest overeenkomt met wat u in Nederland gewend bent. Dit kan prijzig zijn temeer omdat het in Spanje moeilijk is om alleen een verzekering voor een aanvullend medisch pakket te vinden. Veel aanvullende verzekeringen dekken in feite ook een deel van wat in het basispakket van het Spaanse ziekenfonds zit. Dus let goed op de dekkingspakket en de totale kosten.

De Spaanse gezondheidsvoorziening (Seguridad Social) kan beschouwd worden als een zorgpakket dat vergelijkbaar met de Nederlandse basisverzekering. Het is van hoge kwaliteit maar er is niet overal voldoende capaciteit. Dit kan leiden tot lange(re) wachttijden en minder luxe in ziekenhuizen.

De private zorg is uitstekend, evenals de service. Korte wachttijden, uitgebreide dekking van arts, specialist, tandarts en fysiotherapie en vrije keuze van ziekenhuis.

Basis verzekering – algemeen

Indien u aan de Costa del Sol in Spanje woonachtig bent, daar niet werkt en een pensioen of uitkering uit Nederland ontvangt is op u het volgende van toepassing:

Verzekering

Recht op zorg
In Spanje heeft u recht op medische zorg die betaald wordt door de Nederlandse overheid.

Plicht tot registratie in Nederland
Als u in Spanje een pensioen of uitkering uit Nederland ontvangt moet u zich registreren bij het CVZ. Hiervoor dient u het aanvraagformulier 121 in te vullen. Doet u dit niet dan kunt u een boete oplopen. Met deze registratie bent u verzekerd van medische zorg in Spanje. U betaalt hiervoor premie aan het CVZ d.m.v. een inhouding op uw pensioen of uitkering. Het CVZ betaalt aan Spanje de kosten van de medische zorg die u in Spanje ontvangt.

Plicht tot registratie in Spanje
Van het CVZ ontvangt u het Verdragsformulier (E) 121, waarmee u zich kunt inschrijven bij een lokale zorgverzekeraar c.q. het Spaanse ziekenfonds (Seguridad Social). Nadat u zich bij de Seguridad Social heeft geregistreerd, zal men een registratiekaart (cartilla de la seguridad social of tarjeta sanitaria) ontvangen, gewoonlijk per post circa 4 á 8 weken later. In sommige gevallen kan men de registratiekaart bij het dichtstbijzijnde Centro de Salud ophalen.

Premie/bijdrage
Voor uw medische zorg in Spanje betaalt u aan CVZ een bijdrage die wordt berekend met behulp van de zogenoemde woonland factor. Deze wordt berekend door de gemiddelde sociale zorgkosten van Spanje te delen door de gemiddelde kosten die in Nederland gelden. Deze woonland factor is medio 2006 aangepast (zie bij “Recente aanpassingen in premiehoogten”)

Zorgtoeslag / no claim teruggave
U komt in aanmerking voor de zorgtoeslag. Het bedrag van de no-claim teruggave is al geheel in mindering gebracht op het door u verschuldigde vaste bedrag in de bijdrage Zvw.

Pakket medische zorg/vergoedingen
In Spanje heeft u recht op de zorg volgens het wettelijke verzekeringspakket zoals dat daar geldt, het zogenoemde woonland pakket. U dient daarbij de lokale ziekenfondsregels in acht te nemen. Vrijheid om uw eigen (particuliere) arts te kiezen hoort daar meestal niet bij.

Onder voorwaarden heeft u ook recht op medische behandelingen in een andere EU-lidstaat, waaronder Nederland. Hiervoor dient u vooraf toestemming te vragen aan de verzekeringsinstelling in Spanje. Als u geen toestemming vraagt of als die toestemming wordt geweigerd, loopt u het risico dat u de kosten zelf moet betalen.

Vooraf toestemming vragen hoeft niet bij een behandeling waarvoor geen ziekenhuisopname nodig is. In dat geval krijgt u een vergoeding die gebaseerd is op het tarief voor die behandeling in Spanje.

Gaat u op vakantie naar een ander EU-/EER-land of Zwitserland, dan kunt u bij de verzekeringsinstelling in Spanje een Europese verzekeringskaart aanvragen. Hiermee hebt u recht op noodzakelijke geneeskundige hulp (ook in Nederland). Als u op vakantie gaat naar een land buiten de EU/EER of Zwitserland kunt u contact opnemen met het CVZ. Het CVZ zal nagaan of met uw vakantieland een verdrag is gesloten dat u recht geeft op vergoeding van spoedeisende hulp.

Uiteraard kan ook een tijdelijke reisverzekering hier uitkomst bieden. Hebt u een aanvullende internationale ziektekostenpolis dan bent u veelal wel verzekerd buiten Spanje.

Gezinsleden
Gezinsleden die met u in Spanje wonen hebben daar net als u recht op medische zorg. Wie gezinslid is (en dus wordt meeverzekerd) wordt bepaald door de verzekeringsinstelling in Spanje. Over het algemeen zijn dit uw partner zonder eigen inkomen en kinderen tot 18 jaar, soms ook oudere kinderen of zelfs uw ouders. Uw partner of kind(eren) met een eigen inkomen zijn meestal zelfstandig verzekerd in uw woonland.

Meeverzekerde gezinsleden hebben net als u aanspraak op het zogeheten 'woonland pakket', dat is de zorg die in het wettelijke (basis)pakket van Spanje zit. De genoemde gezinsleden moeten zich melden bij het CVZ voor registratie. De kosten van de zorg worden betaald door Nederland. Daarom moet u ook voor uw gezinsleden van 18 jaar en ouder een bijdrage (ter hoogte van de nominale premie in Nederland) betalen aan het CVZ. Deze bijdrage wordt op uw pensioen of uitkering ingehouden. Voor gezinsleden van 18 jaar en ouder geldt de no-claimregeling, zij kunnen ook recht hebben op een zorgtoeslag.

Acceptatie
Spanje moet u accepteren voor het wettelijke zorgpakket dat valt onder de Seguridad Social. Formulieren hiervoor zijn verkrijgbaar bij het CZV (voor gepensioneerden is dit het formulier E121). Voordat u zich registreert is het raadzaam om een verblijfsvergunning te hebben. Naar verluid stelt Andalusië dit als eis.

Bovenstaande informatie is afkomstig van het College van Zorgverzekeringen. U kunt met uw vragen altijd terecht bij het CVZ., telefoonnummer: +31 10 428 9551.

Aanvullende ziektekosten verzekering

Veel Nederlanders die in Spanje wonen hebben in het verleden in Nederland een aanvullende particuliere ziektekosten verzekering afgesloten die – in het kader van het nieuwe zorgstelsel – op 1 januari 2006 (veelal eenzijdig) door de Nederlandse verzekeraar is beëindigd. Extra dekking is vanaf die datum alleen mogelijk indien men zich in Spanje bijverzekert of een internationale polis afsluit. Hiervoor geldt echter géén acceptatieplicht. Dit laatste kan een probleem opleveren voor hen die vanwege leeftijd of medische antecedenten buiten de acceptatiecriteria vallen. Ook zal de premie veelal hoger uitvallen dan tot 1 januari 2006 het geval was.

Voor hen die plannen hebben om in Spanje te gaan wonen, kan de situatie anders liggen. Bij emigratie vervalt de Nederlandse basisverzekering ziektekosten. Voor wat betreft de aanvullende verzekeringen hangt het ervan af of uw huidige verzekeringsmaatschappij een aanvullende buitenlandpolis kent. Zo niet dan zult u zich elders moeten bijverzekeren. Dat kan bij een Spaanse of een internationaal opererende verzekeraar.

Sommige van deze verzekeringen hebben ruime acceptatiecriteria op het vlak van eerdere aandoeningen en leeftijd. Zij geven voorts de mogelijkheid tot consultatie van Nederlandse artsen en specialisten en men kan gebruik maken van privé klinieken. Er zijn grote verschillen in premiehoogte. Vergelijking loont dus de moeite!

De AWBZ en de positie van gepensioneerden

De AWBZ-premie wordt in Nederland gebruikt om verpleeghuizen, verzorgingshuizen, instellingen voor gehandicapten en thuiszorg te financieren.

In Spanje wonende Nederlanders die verzekerd waren op grond van de tot 1 januari 2006 geldende Ziekenfondswet, waren tot die datum ook verplicht verzekerd op grond van de AWBZ. Hiermee konden zij in Spanje voor rekening van de Nederlandse Staat gebruikmaken van AWBZ-zorg. Voor particulier verzekerde, in het buitenland wonende Nederlanders bestond tot 1 januari 2006 een mogelijkheid tot vrijwillige verzekering, op grond van het tot die datum geldende artikel 32a AWBZ.

Sinds 1 januari 2006 hebben in het buitenland wonende Nederlanders geen recht (meer) op verstrekkingen op grond van de AWBZ of de Zorgverzekeringswet, met inachtneming van een beperkte overgangsregeling voor zorgverlening die vóór die datum is begonnen.

In de aanvankelijke plannen van het Ministerie van Volksgezondheid was het zo dat in het buitenland verblijvende gepensioneerden vanaf 1 januari 2006 toch de in Nederland geldende premie AWBZ dienden te betalen zonder dat daar enige noemenswaardige AWBZ zorg in Spanje tegenover staat. Deze premie is (in 2006) in Nederland 8,8% over een maximum inkomen van €30.631, -. Of € 2.695 per verzekerde.

Hiertegen is de Stichting Belangenbehartiging Nederlandse Gepensioneerden in het Buitenland in het geweer gekomen en heeft begin 2006 de Nederlandse staat in een kort geding voor de rechter gedaagd. De rechtbank in Den Haag heeft (onder meer op het terrein van de AWBZ premie) op 31 maart 2006 een uitspraak gedaan, inhoudende dat de Nederlandse Staat niet méér AWBZ-premie mag heffen dan het bedrag dat Nederland aan Spanje voor AWBZ-achtige voorzieningen betaalt. Omdat Nederland vrijwel geen AWBZ premie aan Spanje afdraagt hoeven gepensioneerden slechts een gering bedrag hiervoor te betalen. Dit zal er toe leiden dat de woonland factor veel lager uitvalt dan volgens de aanvankelijke plannen van het Ministerie van VWS het geval zou zijn geweest. Zie ook hierna onder “Recente aanpassingen”

De rechtbank in Den Haag heeft niet willen ingrijpen in de door de Nederlandse wetgever aan in het buitenland wonende gepensioneerden opgelegde verplichting om zich aan te sluiten bij het lokale ziekenfonds en de daarmee samenhangende bijdrage voor ziektekosten aan het College van Zorgverzekeraars (CVZ) te betalen. In ruil daarvoor mogen ze gebruik maken van de staatszorg in Spanje. Dit betekent dat gepensioneerden vooralsnog genoodzaakt zijn zich met een E121-formulier aan te melden bij het Spaanse ziekenfonds.

Recente aanpassingen in premiehoogten (Mei-Juni 2006)

In een persbericht van 29 mei 2006 heeft het Ministerie van VWS de woonland factoren vastgesteld die de hoogte bepalen van de zorgpremies die Nederlanders in het buitenland voortaan aan CVZ moeten afdragen. Voor Spanje is deze factor 0,3557. Deze factor geldt voor alle drie de componenten van de bijdrage Zorgverzekeringswet: de vaste bijdrage en de inkomensafhankelijke bijdragen Zvw en AWBZ.

Verzekerden betalen in Spanje dus slechts één derde van wat Nederlanders in eigen land kwijt zijn aan basisverzekering Zvw en AWBZ. Daar staat tegenover dat de AWBZ zorg in Spanje slechts in uitzonderlijke gevallen geldt.

De volgende premies gelden met terugwerkende kracht gelden vanaf 1 januari 2006?

Vaste bijdrage
€ 969 per jaar per persoon x 0,3557 = € 345

Inkomensafhankelijke bijdrage Zvw
* 6,5% over AOW /Anw /WAO / WAZ
* 4,4% over overig (wereld)inkomen
* gezamenlijke inhouding over maximaal € 30.015 x 0,3557 = € 10.676

Inkomensafhankelijke bijdrage AWBZ
* 12,55% over (wereld)inkomen in 1e en 2e belastingschijf
* gezamenlijke inhouding over maximaal € 30.632 x 0,3557 = € 10.896

Wat houdt de nieuwe woonlandfactor in voor in Spanje woonachtige gepensioneerden?

Voorbeeld:

Een Nederland echtpaar vertrekt naar Spanje en heeft (in 2006) samen een AOW uitkering van 2 x € 8.149 = € 16.298 en een pensioen van de man van € 24.000, alles per jaar.

In Nederland zou u per jaar samen het volgende kwijt zijn:

Woont u eenmaal in Spanje dan bent u gezamenlijk kwijt: = € 3.140, oftewel een voordeel van € 5.687.

De zogenoemde "bijdrage AWBZ" is géén AWBZ-premie, maar een onderdeel van de totale bijdrage. Door toepassing van de woonlandfactor betaalt u immers alleen voor de zorg die u in uw woonland kunt ontvangen. Omvat die zorg veel zorg die in Nederland in de AWBZ is opgenomen, dan zal de totale factor hoger zijn dan voor landen waar AWBZ-zorg weinig voorkomt.

De pensioen- of uitkeringsinstantie zal ook uw inkomensafhankelijke bijdrage inhouden. Hebt u meer dan één wettelijk pensioen of uitkering, dan zal de inkomensafhankelijke bijdrage worden ingehouden op alle afzonderlijke pensioenen en/of uitkeringen.

Het kan daardoor gebeuren dat u in totaal meer bijdragen heeft betaald dan u maximaal verschuldigd bent. In dat geval zal CVZ na afloop van het kalenderjaar de teveel betaalde bijdrage uit eigen beweging aan u terugbetalen.

Back to Top